MỐI LIÊN QUAN GIỮA HỘI CHỨNG NGƯNG THỞ LÚC NGỦ VÀ TIỂU ĐƯỜNG
BS Nguyễn xuân Bích Huyên
Nếu bạn bị tiểu đường và gặp khó khăn trong vấn đề kiểm soát đường huyết và có ngáy to, ngủ không ngon, thức giấc nhiều lần trong đêm, cảm thấy mệt mỏi và thường xuyên buồn ngủ trong ngày có lẽ bạn đă bị Hội chứng ngưng thở lúc ngủ. Hội chứng ngưng thở lúc ngủ (HCNTLN) là một t́nh trạng bệnh lư theo đó người bệnh ngáy và ngưng thở nhiều lần trong đêm. Đă có nhiều nghiên cứu cho thấy có mối liên quan giữa t́nh trạng đường huyết khó kiểm soát và HCNTLN.
Các rối loạn giấc ngủ thường gặp trên bệnh nhân tiểu đường bao gồm: mất ngủ (do đường huyết dao động nhiều trong đêm), cảm giác tê rần hai chân trong đêm gây thức giấc thường xuyên (do viêm đa dây thần kinh ngoại biên) và rối loạn hô hấp trong khi ngủ (HCNTLN).
Hiện nay, mọi người đều cảnh giác với bệnh tiểu đường và các biến chứng nhưng rất ít ai quan tâm đến HCNTLN mặc dầu tần suất của bệnh này là 5% dân số trên thế giới và nếu không chẩn đoán sớm và điều trị sớm sẽ đưa đến nhiều biến chứng tim mạch, thần kinh như bệnh tiểu đường.
HCNTLN xảy ra khi đường hô hấp trên bị hẹp lại (do cơ vùng hầu họng bị dăn quá mức làm xẹp đường thở lúc ngủ hay do có amiđan lớn, màn hầu dài, lưỡi gà dài … làm tắc nghẽn đường thở). Các triệu chứng bao gồm: ngáy to khi ngủ, ngáy không đều gián đoạn bởi những đợt ngưng thở ngắn (có thể xảy ra rất nhiều lần trong đêm) và buồn ngủ ban ngày.
Hậu quả:
- Ngưng thở nhiều lần trong đêm
è
thiếu oxy năo, nếu xảy ra từ ngày này sang ngày khác
è
cao huyết áp, loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu năo …
- Chất lượng giấc ngủ kém
è
ban ngày buồn ngủ quá mức
è
làm việc kém tập trung và dễ bị tai nạn khi lái xe
Có nhiềucông tŕnh nghiên cứu trên thế giới cho thấy thiếu ngủ và thiếu oxy năo sẽ dễ ảnh hưởng đến sự đề kháng insulin và dung nạp glucose.
Nhiều công tŕnh nghiên cứu (The Sleep Heart Health Sstudy, The Wisconsin Sleep Study …) báo cáo có
sự liên quan giữa HCNTLN và sự biến dưỡng glucose và cho thấy rơ việc điều trị tốt HCNTLN sẽ giúp
tăng đáp ứng với insulin, giảm đường huyết, giảm HbA1C như vậy bệnh tiểu đường sẽ được kiểm soát tốt và
bệnh nhân sẽ uống ít thuốc hơn.
Hiệp Hội Tiểu đường quốc tế (IDF) đă cho ra khuyến cáo:
1/ V́ cả tiểu đường tưp 2 và HCNTLN đều kèm theo nhiều biến chứng tim mạch nguy hiểm mọi người nên
cảnh giác với HCNTLN và mối liên quan giữa 2 bệnh lư này trong điều trị bệnh nhân tiểu đường.
2/ Tiểu đường sẽ khó kiểm soát hơn nếu kết hợp với HCNTLN.
3/ Nên tầm soát HCNTLN trên những bệnh nhân tiểu đường có ngáy to khi ngủ, ngưng thở nhiều lần trong
đêm (do người nhà kể lại) và buồn ngủ ban ngày.